रातको दस बज्नासाथ उसको हात मोबाइलतिर जान्थ्यो।
दस बजेपछि फोन गर्दा पैसा लाग्दैनथ्यो। त्यो सुविधा विद्यार्थी जीवनमा उसका लागि केवल टेलिकमको सुविधा थिएन—कसैसँग मन खोलेर कुरा गर्ने एउटा अवसर थियो।
मोबाइलको अर्को छेउमा एउटी युवती हुन्थिन्। उनको आवाज सुन्नासाथ दिनभरको थकान हराउँथ्यो।
कुराकानी सुरु भएपछि घडीको सुईले कति फन्को मार्‍यो, उनीहरूलाई पत्तै हुँदैनथ्यो। कहिलेकाहीँ रात नै बित्थ्यो। तर बिहान फोन राखिसकेपछि पनि दुवैलाई लाग्थ्यो—
“आज त खासै कुरा नै भएन जस्तो छ…”
सायद त्यो प्रेमको सुरुवात थियो।
तर उनीहरूलाई त्यतिबेला थाहा थिएन—यो प्रेमको बाटोमा एउटा यस्तो तगारो उभिएको छ, जसलाई पार गर्न उनीहरूलाई आफ्नो प्रेमभन्दा पनि ठूलो साहस चाहिनेछ।
एउटा गलत नम्बर
कथा सुरु भएको थियो २०७० सालतिर।
अर्जुन त्यसबेला धनगढीमा BBS पढ्दै थियो। विद्यार्थी जीवनसँगै रेडियोमा काम पनि गर्थ्यो।
एक दिन उसले एउटा अपरिचित नम्बरमा फोन गर्‍यो। नम्बर गलत परेछ। तर कहिलेकाहीँ जीवनमा गलत नम्बरले पनि सही मान्छेसम्म पुर्‍याउँदो रहेछ।
फोन अर्कै व्यक्तिले उठाइन्। उनको नाम उसलाई थाहा थिएन। उनले आफूलाई “सीमा” भनेर परिचय दिइन्।
त्यो परिचय पनि पूर्ण सत्य थिएन। तर त्यसबेला अर्जुनलाई त्यसको अर्थ थिएन।
उनीहरू केहीबेर कुरा गरे। फोन राखियो। कथा त्यहीँ सकिन पनि सक्थ्यो।
तर सकिएन।
उनीहरू फेरि बोले। फेरि बोले। र बिस्तारै एकअर्कासँग कुरा नगरी दिन अधुरो लाग्न थाल्यो।
आवाजमा बसेको प्रेम
सीमाले सुरुमा आफ्नो नाम पनि वास्तविक नभनी “सीता” बताएकी थिइन्। तर अर्जुनले नामभन्दा पहिले उनको आवाज चिनेको थियो।
उनको बोली सरल थियो। जीवनसँग जोडिएका उनका कुरा सहज थिए। खेती–किसानीसँग जोडिएको उनको संसार अर्जुनलाई आफ्नै गाउँघरको संसारजस्तै लाग्थ्यो।
अर्जुनलाई उनको सरल स्वभाव मन पर्थ्यो। उसको मनले बिस्तारै एउटा सपना देख्न थाल्यो—
“यस्तै सरल मान्छेसँग जीवन बिताउन पाए…”
त्यो सपना कसैलाई सुनाइएको थिएन। तर मनभित्र भने दिनप्रतिदिन गहिरिँदै थियो।
दुई ठाउँ, एउटै प्रतीक्षा
अर्जुन धनगढीमा BBS पढिरहेको थियो। सीमा सुर्खेतको गुटुमा B.Ed. पढ्दै थिइन्।
बीचमा लामो दूरी थियो। यातायात सहज थिएन। अर्जुन विद्यार्थी थियो। आर्थिक अभाव थियो। त्यसैले भेट्ने इच्छा हुँदाहुँदै पनि उनीहरू भेट्न सकेनन्।
फोनमा भने उनीहरूको संसार नजिक थियो।
राति दस बजेपछि SKY सिममा पैसा नलाग्ने भएकाले कुराकानी अझ सहज भयो। त्यसपछि सुरु हुन्थे अनगिन्ती रातहरू।
कहिले पढाइका कुरा। कहिले घरका कुरा। कहिले भविष्यका कुरा। कहिले कुनै विषय नै नहुँदा पनि फोन चलिरहन्थ्यो।
कुरा महत्वपूर्ण थिएन। कुरा गर्ने मान्छे महत्वपूर्ण हुँदै गएको थियो।
तर प्रेमको अगाडि अर्को प्रश्न थियो
अर्जुन दलित समुदायको थियो। सीमा ब्राह्मण परिवारकी।
त्यो समयको समाजमा यो सामान्य कुरा थिएन। जातीय विभेद, परम्परा, परिवारको प्रतिष्ठाको डर र गाउँको सामाजिक दबाब—यी सबै उनीहरूको बाटोमा उभिएका थिए।
अर्जुनले प्रेम त गर्न सक्यो। तर त्यो प्रेमलाई आफ्नो परिवारको अगाडि उभ्याउने साहस र परिस्थिति उसले चाहेजस्तो बनाउन सकेन।
बुबाको एउटा प्रश्न
विवाहको कुरा चल्न थालेको थियो।
अर्जुनका बुबाले एक दिन छोरालाई सोधे—
“तिम्रो कसैसँग प्रेम छ?”
त्यो प्रश्न सामान्य थियो। तर अर्जुनका लागि त्यो जीवनको सबैभन्दा कठिन प्रश्नमध्ये एक थियो।
उसले यथार्थ लुकाएन। उसले आफूले कसैलाई मन पराएको कुरा बतायो।
तर बुबाको चिन्ता अर्कै थियो—
“गाउँको समाजमा घुलमिल गर्न गाह्रो हुन्छ।”
अन्तरजातीय सम्बन्धलाई लिएर समाजले गर्ने प्रश्नहरू, परिवारमाथि पर्ने दबाब, नातागोता र गाउँको कुरा—यी सबै कुराले बुबालाई डरायो।
बुबाले प्रेमलाई घृणा गरेका थिएनन् होला। तर उनी समाजसँग लड्न तयार थिएनन्।
अर्जुन पनि आफ्नो परिवारसँग त्यति बलियो भएर लड्न सकेन।
र अन्ततः परिवारले रोजेको केटीसँग गाउँमै उसको विवाह भयो।
अर्कोतिर सीमा
सीमाको मनमा पनि द्वन्द्व थियो। उनी ब्राह्मण परिवारकी थिइन्। अर्जुन दलित समुदायको।
उनीलाई थाहा थियो—यो सम्बन्ध सहज छैन।
तर उनले प्रेमलाई रोज्ने निर्णय मनमनै गरिसकेकी थिइन्।
आमाबुबा र समाजलाई समेत छोड्नुपरे पनि प्रेमका लागि तयार छु भन्ने भावनासम्म उनी पुगेकी थिइन्।
तर प्रेम केवल दुई जनाको निर्णयले मात्र जीवन बन्ने रहेनछ।
दुई जनाले हात समातेर बाटो हिँड्न खोज्दा बाटोमा कहिलेकाहीँ परिवार उभिन्छ। समाज उभिन्छ। जात उभिन्छ। परम्परा उभिन्छ। र मान्छे आफैंभित्रको डर पनि उभिन्छ।
सीमा तयार थिइन्। अर्जुन पनि मनदेखि तयार थियो। तर परिस्थितिले दुवैलाई एउटै ठाउँमा उभिन दिएन।
अर्जुनको मौन हार
अर्जुनले आफ्नो बुबालाई बुझाउन सकेन। सायद उसले अझै धेरै बल गरेर बुझाउन सक्थ्यो। सायद सकेन। सायद परिस्थितिले उसलाई समय दिएन।
तर एउटा कुरा निश्चित थियो—ऊ आफ्नो प्रेमबाट भाग्न चाहँदैनथ्यो।
ऊ परिस्थितिबाट उम्कन चाहन्थ्यो। तर उम्कन सकेन।
विवाह भयो।
जीवनले नयाँ मोड लियो।
तर कथा त्यहीँ सकिएन
अर्जुनको विवाह भइसकेको थियो। सीमासँगको प्रेम अब विगत बनिसकेको थियो।
तर नियतिले उनीहरूलाई फेरि एकपटक आमनेसामने ल्यायो।
धेरै वर्षपछि एउटा होटलमा भेट भयो।
वर्षौँदेखि फोनमा सुनेको आवाज त्यस दिन उसको अगाडि थियो।
त्यो भेटमा पुरानो प्रेमको अधिकार थिएन। थियो त केवल पुरानो सम्झनाको आत्मीयता।
उनीहरू बसे। नास्ता–खाजा गरे। सायद विगतका धेरै कुरा सम्झिए। कति कुरा बोले। कति कुरा नबोली छोडे।
किनकि कतिपय कुरा शब्दमा बोल्नुभन्दा मनमै राख्दा धेरै अर्थपूर्ण हुन्छ।
अर्जुन त्यसपछि काठमाडौं पढ्न जाने क्रममा छुट्टियो। उनीहरू फेरि आ–आफ्नो बाटो लागे।
सीमाको अर्को यात्रा
समय अझै अघि बढ्यो। केही समयपछि सीमाको पनि अर्कै पुरुषसँग विवाह भयो।
अब दुवैको आ–आफ्नो घर थियो। आफ्नै संसार। आफ्नै परिवार। आफ्नै छोराछोरी।
जीवनले उनीहरूलाई त्यो ठाउँमा पुर्‍याइसकेको थियो जहाँ पुरानो प्रेमलाई फर्काएर ल्याउनु सम्भव थिएन। र आवश्यक पनि थिएन।
तर सम्झनालाई कसले रोक्न सक्छ र?
फेसबुकको स्क्रिनमा फर्किने विगत
आज कहिलेकाहीँ सामाजिक सञ्जालमा एकअर्काका तस्बिर देखिन्छन्। परिवारका तस्बिरहरू। छोराछोरीका तस्बिरहरू। दैनिक जीवनका झलकहरू।
बाहिरबाट हेर्दा सबै सामान्य छ। दुवैको जीवन अगाडि बढिरहेको छ।
तर कहिलेकाहीँ कुनै तस्बिरले, कुनै पुरानो मेसेजले, कुनै एउटा शब्दले अचानक विगतको ढोका खोलिदिन्छ।
अनि सम्झना आउँछ—
त्यो रात।
त्यो फोन।
दस बजेपछि सुरु हुने कुराकानी।
रातभर बोल्दा पनि नसकिने कुरा।
र भेट्ने भनेर बनाइएका अधुरा योजना।
दुवै केही क्षणका लागि कल्पनामा हराउँछन्।
सायद एकअर्काले पनि त्यही कुरा सम्झिरहेका हुन्छन्। अनि मन भित्रभित्रै भावुक हुन्छ।
तर त्यसपछि उनीहरू फेरि वर्तमानमा फर्किन्छन्।
किनकि अब उनीहरूको जिम्मेवारी छ।
परिवार छ।
छोराछोरी छन्।
जीवन छ।
प्रेम र समाजबीचको प्रश्न
यो कथा केवल दुई जनाको प्रेमकथा होइन।
यो एउटा प्रश्न पनि हो—
के प्रेमको मूल्य जातले निर्धारण गर्नुपर्छ?
के दुई सरल मनले एकअर्कालाई रोज्दा समाजले उनीहरूको जन्मको परिचय हेर्नुपर्छ?
अर्जुन दलित समुदायमा जन्मिएको थियो। सीमा ब्राह्मण परिवारमा।
उनीहरूले एकअर्कामा जात देखेका थिएनन्।
एकअर्काको आवाज सुने।
स्वभाव देखे।
मन बुझे।
तर समाजले उनीहरूमा पहिले जात देख्यो।
सायद यहीँ उनीहरूको प्रेमको सबैभन्दा ठूलो दुःख थियो।
अन्तिम कुरा
आज अर्जुन कहिलेकाहीँ पछाडि फर्केर हेर्छ।
उसलाई कुनै पश्चात्ताप मात्र महसुस हुँदैन। बरु एउटा गहिरो प्रश्न मनमा आउँछ—
“यदि त्यो समय समाज अलिकति फरक भएको भए?”
यदि परिवारले प्रेमलाई स्वीकार गरेको भए?
यदि जातले उनीहरूको बाटो नछेकेको भए?
यदि उसले त्यो बेला अलिकति बढी साहस गरेको भए?
तर जीवन “यदि” मा चल्दैन।
जीवन जे भयो, त्यसैलाई बोकेर अघि बढ्नुपर्छ।
अर्जुन र सीमाले पनि त्यही गरे।
उनीहरूले आ–आफ्नो जीवन बनाए। परिवार बनाए। छोराछोरी हुर्काए। आ–आफ्नो संसारमा रमाए।
तर स्मृतिको एउटा कुनामा २०७० सालको त्यो गलत फोन नम्बर अझै बाँचेको छ।
त्यो नम्बर गलत थियो।
तर शायद त्यो समयमा जीवनले गरेको सबैभन्दा सुन्दर संयोग पनि त्यही थियो।
आज रातको दस बज्छ।
अब त्यो पुरानो SKY सिम छैन।
त्यो समय छैन।
ती विद्यार्थी जीवनका दिन छैनन्।
रातभर फोनमा कुरा गर्ने त्यो उमेर छैन।
तर कहिलेकाहीँ मोबाइलको स्क्रिनमा एउटा पुरानो नाम देखिन्छ।
एउटा पुरानो तस्बिर देखिन्छ।
एउटा पुरानो मेसेज पढिन्छ।
र मन केही क्षणका लागि फेरि त्यही पुरानो धनगढी र सुर्खेतबीचको दूरीमा पुग्छ।
जहाँ दुई अपरिचित मानिस एउटा आवाजका कारण नजिक भएका थिए।
जहाँ रातभर कुरा गर्दा पनि समय छोटो लाग्थ्यो।
जहाँ भविष्यको एउटा सानो सपना थियो।
तर त्यो सपनाको बाटोमा जात, परिवार, समाज र परिस्थिति उभिएका थिए।
अन्ततः उनीहरू सँगै हुन सकेनन्।
तर उनीहरूको कथा हराएन।
किनकि—
केही प्रेमहरू विवाहमा परिणत हुँदैनन्।
केही प्रेमहरू मिलनमा समाप्त हुँदैनन्।
केही प्रेमहरू जीवनसाथी बन्न नसके पनि जीवनभरको सम्झना बनेर रहन्छन्।
र सायद अर्जुन र सीमाको प्रेम पनि त्यही सम्झनाको एउटा उज्यालो पाना हो।
एउटा यस्तो पाना, जसलाई पढ्दा आँखामा आँसु आउन सक्छ, ओठमा मुस्कान आउन सक्छ, र मनले चुपचाप सोध्न सक्छ—
“त्यो समय अलिकति फरक भएको भए… हाम्रो कथा कस्तो हुन्थ्यो होला?”

नोट : कथामा पात्र, नाम तथा केही पहिचान खुल्ने विवरण परिवर्तन गरिएका छन्। तथापि कसैको जीवन संग मेल खान गएमा संयोग मात्र हुनेछ । 
— समाप्त — 🖋️AI को सहायतामा HN ABLE